Search
  • psychaniesiada

Nieśmiałość, fobia społeczna i co należy z nimi zrobić.

Bardzo duża część społeczeństwa zmaga się z częstym, nieraz paraliżującym uczuciem niepokoju związanym z poznawaniem nowych osób czy wystąpieniami publicznymi. Coraz częściej, nawet bez diagnozy specjalistów, używa się w tych przypadkach hasła “fobia społeczna”, które nie jest jednak zawsze trafne. Z drugiej strony, zdarza się, że osoby u które spełniają kryteria diagnozy wspomnianej fobii społecznej, nazywane są jedynie naturalnie nieśmiałymi. Oba przypadki mogą być równie krzywdzące dla poddawanych fałszywej diagnozie osób, skąd warto poddać głębszej analizie ten temat i wyznaczyć linię między nieśmiałością a fobią społeczną.


Zacznę od tego czym jest nieśmiałość i jak się kształtuje w życiu człowieka. Podobnie jak większość charakteru i przystosowań, kształtuje się ona w pierwszych latach życia. Co prawda, zgodnie z badaniami Thalia Eley na parach bliźniąt, w około 30% wpływ na jej rozwinięcie się mają przekazane przez biologicznych rodziców geny, lecz pozostałe 70% zależy od środowiska. Najważniejsze w początkowym okresie rozwoju (zwłaszcza w pierwszych 18 miesiącach życia) relacje z rodzicami (lub innymi osobami opiekującymi się dzieckiem od narodzin) są kluczowe przy kształtowaniu się pozytywnego obrazu samego siebie. Odpowiednia ilość uwagi, kontakt fizyczny, odpowiadanie na podstawowe potrzeby, unikanie nadmiernej ekspresji negatywnych emocji, wpływają korzystnie na poprawne kształtowanie percepcji młodego człowieka na życie i samego siebie. Brak takiej podstawy w rozwoju może, lecz nie musi, indukować niższym poczuciem własnej wartości, gorszymi kompetencjami społecznymi czy zwiększoną obawą przed oceną i odrzuceniem, z których często wynika nieśmiałość. Naturalnie, może ona wystąpić także w wyniku późniejszych przeżyć - choćby w wyniku odrzucenia przez rówieśników w okresie nastoletnim.


Czy nieśmiałość jest zatem czymś nienaturalnym?


Nieśmiałość często postrzegana jest jako zwykła cecha charakteru, często będąca swego rodzaju łatką przyczepianą niektórym osobom. Nierzadko uważa się, że takie osoby wolą spędzać czas samemu i ich świadomym wyborem jest rezygnowanie z bardziej aktywnego życia społecznego. Warto jednak zaznaczyć, że nieśmiałość nie jest równoznaczna z introwertyzmem i wynika z lęku, a nie ze świadomego wyboru. Osoby nieśmiałe nieraz bardzo chciałyby bardziej angażować się społecznie i towarzysko, lecz nie są w stanie przekroczyć granicy swoich obaw i lęku.


Jak ma się do tego fobia społeczna?


Jest to zaburzenie nerwicowe, objawiające się ekscesywnym lękiem połączonym z fizycznymi reakcjami organizmu (jak: przyspieszona akcja serca, płytki oddech, drżenie czy duszność) związanymi z różnego rodzaju interakcjami społecznymi. Można powiedzieć, że jest to skrajnie silne stadium nieśmiałości, które uniemożliwia “normalne” funkcjonowanie i powoduje wiele dyskomfortu i trudności dla osób na nią cierpiących. Jest jedną z najczęściej diagnozowanych fobii i dotyczy aż około 8% społeczeństwa!


Zmniejszanie szkodliwości objawów zarówno fobii społecznej jak i nieśmiałości jest jak najbardziej dostępną opcją dla wszystkich, którzy chcą dokonać w sobie zmiany. Naturalnie, najlepszym kierunkiem do którego należy się udać jest specjalista w dziedzinie psychologii i psychoterapii, gdyż właśnie psychoterapia cogniwistyczno-behawioralna jest najbardziej skuteczną w leczeniu tego typu zaburzeń.

Oczywiście, nieśmiałość w stosunkowo nieszkodliwej formie jest czymś, z czym od czasu do czasu zmaga się każdy z nas. Ważne wystąpienie publiczne, zmiana szkoły czy miejsca pracy, nawiązywanie całkiem nowych znajomości - wszystko to może budzić u każdego delikatne uczucie lęku i niepewności. Najważniejsze jest jednak aby być tym, który kontroluje niepewność, nie na odwrót.


-Gabriela Rożnawska

245 views0 comments

Recent Posts

See All

Fobia Społeczna

Fobię społeczną definiuje się jako zaburzenie lękowe [1]. Osoba posiadająca fobię społeczną doświadcza w jej wyniku silnego lęku w sytuacjach społecznych, z którymi na ogół większość osób nie ma probl

Problemy innych- jak się zachować?

Jedyną osobą w naszym życiu, której problemów doświadczymy w stu procentach, jesteśmy my sami. Owszem, nasze życie to łączenie się w grupy i wciąż trwająca koegzystencja z innymi organizmami, ale w os

Zdalne nauczanie, a zdrowie psychiczne

Pandemia koronawirusa zaskoczyła cały świat. Z początkowo niegroźnej epidemii przerodziła się w światowy koszmar. COVID-19 wymusił zmianę dotychczasowej rutyny i narzucił korzystanie z dodatkowych śro